Spotlight

Deze week de Arubaanse sociotherapeut Tico Kootes, werkzaam in de forensische psychiatrie in Enschede.

"Enschede was mijn eerste kennismaking met Nederland. Ik zat in de Arubaanse korfbalselectie en voorafgaand aan het WK kregen we in Enschede een korfbal clinic van een Nederlandse coach. We deden het niet slecht. We wonnen de Fair Play Award. Na de middelbare school op Aruba koos ik dus voor de MEAO in Enschede, maar er ging iets fout met mijn inschrijving. Op advies van een decaan volgde ik een jaar Middelbaar Dienstverlenings- en Gezondheidszorgonderwijs. Het beviel zo goed dat ik de opleiding heb afgemaakt en daarna de Sociale Academie op HBO heb gedaan. Inmiddels werk ik al achttien jaar in de forensische psychiatrie. Tien jaar daarvan was als sociotherapeut bij een Tbs-kliniek, een fijne en leerzame werkplek, maar zwaar. Het gaat immers om mensen die opgesloten zitten en verplicht een behandeling ondergaan. Sinds acht jaar werk ik in de dag- en polikliniek als maatschappelijk werker forensisch psychiatrie. Ik help mensen die bijvoorbeeld onder toezicht staan van de reclassering of die een chronische psychiatrische problematiek hebben.''

Helpen

"Het is interessant om mensen inzicht te geven in de wijze waarop ze dingen doen en beleven en ze op die manier te helpen. Veel mensen hebben moeite om zich te redden in onze haastige samenleving. Er is een maatstaf waaraan iedereen moet voldoen, maar niet iedereen kan dat. We vinden bijvoorbeeld dat iedereen moet werken. Ik vind dat ook. Als je werkt, raak je niet geïsoleerd en vervreemd van de wereld en van jezelf. Maar niet iedereen weet precies wat hij of zij kan. Niet iedereen krijgt dezelfde kansen. Het ligt overigens zeker niet alleen aan de buitenwereld. Veel mensen leggen ook beperkingen aan zichzelf op of kunnen moeilijk omgaan met tegenslagen. In die gesprekken ben ik altijd realistisch. Ik bak geen zoete broodjes, want daar hebben ze niets aan, maar zeg eerlijk wat ik vind en denk. We bespreken gebeurtenissen waar ze dagelijks tegenaan lopen en praten over hun gedrag. We proberen te voorkomen dat ze weer in aanraking komen met justitie en zorgen dat de dagelijkse taken goed verlopen binnen de mogelijkheden die ze hebben.''

Inspiratie

"Met sport, vooral met fitness, maak ik mijn hoofd leeg. Ik kan na een werkdag niet zomaar de knop omzetten, zoals wel eens wordt gezegd. Dat zou ook niet goed zijn. Ik werk met mensen en hun zorgen raken me. Het raakt me als ze veel tegenslagen hebben, vaak al van jongs af aan. Het raakt me ook als kinderen lijden onder het gedrag van volwassenen. Volwassenen kunnen keuzes maken, maar kinderen niet. Met sport raak ik die negatieve energie kwijt.''

Obstakels

"Ik woon al 20 jaar samen met een man. In het begin had mijn familie op Aruba daar moeite mee, maar nu niet meer. Homo-emancipatie is overal in de wereld een issue, ook in het tolerante Nederland. Er zijn altijd mensen die daar een mening over hebben. Het gaat erom, hoe je zelf met die meningen omgaat. Je kunt de gedachten van anderen hooguit beïnvloeden, maar het belangrijkste is om dan ergens anders positieve energie uit te halen. Als je in negativiteit blijft hangen, dan beperk je jezelf. De Nederlandse taal is wel een obstakel geweest. Papiaments is mijn eerste taal, gevolgd door Spaans. Tot mijn twintigste sprak ik dus niet dagelijks Nederlands. De of het? Die of dat? Dat zit niet in me. Ik moest tijdens mijn opleiding altijd extra mijn best doen. Mijn rapportages waren wel altijd goed en objectief, maar hadden geen prachtige Nederlandse zinnen. Overigens spreken ook niet alle Europese Nederlanders uitmuntend Nederlands.

Dankbaar

"Mijn ouders hebben me een goede basis gegeven. Zelfvertrouwen. Het besef dat je jezelf niet afhankelijk van anderen moet opstellen. Als je iets wil, dan moet je daar zelf voor zorgen. Ik speel bijvoorbeeld met de gedacht om iets anders te gaan doen, iets nieuws. Een baan op Aruba of in Spanje. Maar ik ben niet impulsief. Ik wil enige zekerheid, moet er voor honderd procent achter staan en mijn vriend moet het ook willen. Ik draag toch ook enige verantwoordelijkheid. Dat heb ik ook van huis uit mee gekregen, een verantwoordelijkheidsgevoel.''

Tip

"Niets komt vanzelf aanwaaien. Al je iets wilt bereiken, moet je het zelf doen. Als je streeft naar verandering, dan moet je daar zelf naar zoeken. Tegelijkertijd is het goed om tevreden te zijn met wat je hebt en niet hebzuchtig zijn. Als je per maand 1000 euro verdient en je geeft 1000 euro en 5 cent uit, dan kom je altijd iets te kort. Ik hoor mensen vaak zeggen dat ze recht hebben op vakantie. Ik vind dat raar. Recht op een goed bestaan? Ja! Maar recht op vakantie? Dan zul je moeten sparen. En als je een reis naar de Maladiven niet kan betalen, moet je genoegen nemen met Gent of Zeeland. Je kunt wel ergens naar toe gaan en verwachten dat je het geluk daar zult vinden. Maar geluk zit in jezelf.''

Deze week de Curaçaose Michenou Lourens, eigenaar van Caribbean Consultancy.

"Decennia lang is er al een kloof tussen Caribische Nederlanders en de Nederlandse overheid. Cultuurverschillen en de taalbarrière zorgen voor miscommunicatie en onbegrip, bijvoorbeeld op het gebied van financiën. Het op orde krijgen en houden van het financieel huishoudboekje is niet voor iedereen even makkelijk. Brieven van instanties worden verkeerd begrepen en daardoor verkeerd of helemaal niet beantwoord. Hierdoor wordt een klein probleem een groot probleem. Als vrijwilliger heb ik me afgelopen jaren ingezet om mensen te ondersteunen. Sinds 2017 doe ik dat officieel met Caribbean Consultancy. De mensen die ik help, hebben het niet breed en zijn niet altijd zelf in staat om hun problemen op te oplossen. Vaak worden ze van het kastje naar de muur gestuurd. Ik heb onder andere de gemeente Rotterdam, welzijnsorganisaties en overige instanties benaderd om de handen ineen te slaan. Zij weten met naam en toenaam om welke mensen het gaat. Vanuit mijn achtergrond, opleiding, kennis en ervaring benader ik vraagstukken anders en heb ik een andere invalshoek. Juist dit is mijn kracht.''

Hulp

''Caribbean Consultancy organiseert ook lezingen over onderwerpen die in de Caribische cultuur een taboe zijn, bijvoorbeeld seksualiteit, een onderwerp dat anno 2018 nog steeds vermeden wordt.

Binnen onze cultuur is praten over seksualiteit net zo'n groot taboe als praten over financiën. Vriendjes van dochters zijn niet welkom bij haar ouders, terwijl dat waarschijnlijk wel de meest veilige plek is voor die dochters. Ik wil die taboes doorbreken en mensen dichter bij elkaar brengen. Mensen inspireren, motiveren en vooruit helpen. Ook de Nederlandse cultuur kent die taboes. Ik sprak ooit een tienermoeder, die geen lessen kon volgen, omdat haar kind ziek was. De school dwong haar om te kiezen tussen een examen en haar kind, zodat ze haar doodzieke kind uiteindelijk mee naar school heeft genomen. De overheid heeft nog veel te leren in de omgang met dit soort gevoelige kwesties.''

Obstakels

"Toen we van Curaçao naar Nederland verhuisden, was ik drie. Ik ben dus opgegroeid tussen twee culturen, die elk hun vooroordelen hebben. In mijn basisschooltijd was er een leraar die een domme en een slimme rij in de klas had. In de slimme rij zaten bijna alleen maar blanke kinderen Die leraar werd later ontslagen, maar de psychische schade heeft voor littekens gezorgd. Toen ik al werkte, vroeg ik tijdens een vergadering een keer naar het juiste lidwoord: 'de' of 'het'. Iemand reageerde: 'Je kunt wel horen dat je niet uit Nederland komt!' Wat heeft mijn afkomst ermee te maken? Er zijn genoeg Nederlanders die niet correct schrijven of praten. Ik ben altijd bereid om te leren door naar opbouwend kritiek te luisteren, maar kleineren werkt averechts en demotiveert. Caribische Nederlanders stigmatiseren ook onderling. In mijn geval werd ik aangesproken op mijn manier van praten. Ze vonden dat ik juist te beschaafd Nederlands sprak en wilden weten waarom ik niet met hen op straat rondhing. Al die ervaringen, positief en negatief, hebben me gemaakt tot wie ik ben. Ik heb vaak het gevoel gehad dat ik tegen anderen op moest boksen om te bewijzen dat ik net zo goed was. Maar ik heb niet opgegeven, geef nog steeds niet op en help anderen.''

Dankbaar

''Naast mijn moeder zijn er veel mensen bij wie ik aan kan kloppen voor advies. De lijst is veel te lang om iedereen apart op te noemen. In elke fase van mijn leven en bij elk bedrijf waren er mensen die hielpen om in mezelf te blijven geloven.

Inspiratie

"Ik word door veel mensen geïnspireerd. Op muzikaal gebied door Whitney Houston. Onze levens lijken totaal niet op elkaar, maar haar nummers vertegenwoordigen ook mijn strijd en de wijze waarop ik mijn weg vind in het leven. Het is een hobbelige weg en iedereen heeft wel een stukje onzekerheid. Die strijd zie ik terug in de nummers Step by step en I didn’t know my own strength. In jezelf geloven is niet makkelijk. Maar ik geloof wel dat we elkaar naar een hoger niveau kunnen tillen door samen te werken en elkaar te steunen. 

Tip

"Het is belangrijk om jezelf te blijven inzetten voor doelen waarin je gelooft. Niet af te wachten, maar alles aan te pakken en ervan proberen te leren. Accepteer dat het soms tegen zit. Trek je het niet meer, probeer dan iemand in je omgeving te vinden, die je motiveert, inspireert en voor je klaarstaat. Iemand met wie je over alles kunt praten. We moeten elkaar helpen in plaats van elkaar dingen misgunnen en afgunstig zijn. Ik hoop met Caribbean Consultancy daar een bijdrage aan te leveren.

Deze week de Bonairiaanse Stella Beaumont, gepensioneerd docent maar nog altijd zeer actief.

"Sinds mijn pensioen houd ik me niet meer bezig met onderwijs. Ik wilde iets anders doen. Ik zet me in voor senioren en ben gevraagd voor een cliëntenraad van een organisatie in Den Haag, die toeziet op juiste besteding van overheidssubsidie. Ik werkte ook als vrijwilliger voor de stichting Participatie en Emancipatie Professionals, voorheen het HOF. Deze stichting brengt organisaties in contact met vrijwilligers en zorgt eventueel voor scholing van die vrijwilligers. Deelnemers krijgen een cursus talentontwikkeling met vragen als wie ben ik, wat wil ik en hoe kan ik dat bereiken. Ze leren wat hun kwaliteiten en talenten zijn door in gesprek te gaan met anderen. Anderen zien talenten, die je zelf niet kunt zien. Dat is precies wat er bij mij is gebeurd. Wat anderen van mij gemerkt hebben, is dat ik goed kan luisteren, de zaken goed kan analyseren en kan samenwerken om tot acties te komen. Er is mij verteld dat ik andere vrouwen inspireer en stimuleer om zich ook verder te ontwikkelen."

Inspiratie

"Ik heb altijd een passie voor onderwijs gehad en ben altijd blijven studeren. Ik ben na mijn middelbare school opgeleid tot lerares voor het basisonderwijs en gaf zes jaar les. Mijn interesse lag toen al bij handelskennis, dus ik heb me daarna verder gespecialiseerd in economie en recht. Het onderwijs heeft me op veel plekken gebracht. Docent in Eindhoven en Waalwijk, docent voor het Middelbaar Administratief Onderwijs op Curaçao, jeugd- en volwassenenonderwijs aan een MBO in Den Haag, wetenschappelijk medewerker aan de Erasmus Universiteit. Ik was betrokken bij de scholing van herintredende vrouwen voor de financiële sector van de vakbond FNV in Den Haag, de ontwikkeling van het onderwijsprogramma Burgerschap, de begeleiding van jongeren naar de arbeidsmarkt, de opvang van nieuwe studenten in Den Haag en het creëren van kansen voor studenten in hun land van herkomst. Dat heeft onder meer geleid tot een banenbeurs in Den Haag voor de werving van mensen voor de horeca op Curaçao en het Project Manganzina di Rei op Bonaire, ontwikkeld door Christopher Frans. Ik heb de kans gekregen en gegrepen om mezelf te ontwikkelen, maar ook om dingen te realiseren voor de kwetsbaren in de maatschappij.'' 

Hulp

"Ik werd als vanzelf het aanspreekpunt en coach voor Antilliaanse jongeren. Als docent aan het MBO in Den Haag werkte ik mee aan onderwijs ontwikkeling. Er was en is nog steeds veel aandacht voor sociale vaardigheden als samenwerken, discussiëren, verantwoordelijkheid nemen. Alles wat je nodig hebt om een beroep uit te oefenen in een samenleving. De Antilliaanse jongeren waren niet gewend aan die manier van werken. Opdrachten voerden ze vaak met elkaar uit. Ik gaf hen het advies om zich te mengen tussen andere studenten, want pas dan kun je talenten combineren en van elkaar leren. Het helpen van mensen vind ik belangrijk. Als je zelf een kans hebt gekregen, dan ben je eigenlijk verplicht om iets terug te doen voor de gemeenschap. Het hoeft niet per se in Curaçao of Bonaire, maar wel ten behoeve van die gemeenschap. Ik was vrijwilliger voor het Haags Antilliaans Arubaans Beraad, de gesprekspartner voor de gemeente Den Haag, en ben nu het gezicht van Ocan binnen Divers Den Haag. Dat is een platform waarin managers en andere professionals praten met mensen uit verschillende etnische groepen. Ze vragen eigenlijk: hoe moeten we met jullie omgaan?" 

Obstakel

"Ik ben een vrouw en heb bovendien een niet-Westerse achtergrond. Er is dus altijd sprake van twijfel bij anderen. Zou ze het wel aankunnen? Ik heb altijd mijn uiterste best moeten doen om die twijfel weg te nemen. Ik was vaak de enige vrouw van Caribische afkomst in werkgroepen. Daarna ontstond een nieuw probleem. Nadat ik liet zien dat ik het aankon, werd ik juist overvraagd. Ik moet altijd duidelijk maken dat ik zelf geen hulpverlener ben, maar ik kan wel mensen doorverwijzen naar echte hulpverleners op verschillende terreinen.

Dankbaar

Ik ben gelovig, dus ik ben dank verschuldigd aan de Heer, die mij talenten heeft gegeven. Ik ben ook de personen en instanties dankbaar die hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van mijn talenten.

Tip

"Het is voor Antillianen in Nederland belangrijk dat ze niet in hun eigen kringetje blijven ronddraaien. Ik nodig mensen uit voor activiteiten, maar ze komen niet. Er is geen interesse voor de cursussen over politiek bewustzijn, die gegeven worden door Pro Demos. Als je niet komt of meedoet, dan doe je ook niet mee in de samenleving. In de Turkse en Marokkaanse gemeenschap is dat heel anders. Ik adviseer jongeren ook altijd om vrijwilligerswerk te doen. Ik weet dat het tijd kost, maar het levert veel op. Je krijgt bijvoorbeeld cursussen voor deskundigheidsbevordering. Het is een probleem dat we te weinig gebruik maken van mogelijkheden.''

Deze week de Curaçaose Rushanette Martis.

"Ik kreeg mijn eerste fotocamera toen ik zestien was. Ik kom uit een familie van vrouwen die graag poseerden, dus ik maakte al snel foto's. Ook met vriendinnen. Toen we voor school een website moesten maken, een Facebook-achtige site, fotografeerde ik de modellen. Het dus langzaam gegroeid. Ik kwam nooit op het idee om fotografie te gaan studeren, want ik zag mezelf niet in een fotozaak staan. Het was gewoon een hobby en alles wat ik daarover wilde weten, vond ik op internet, al heb ik later wel cursussen gevolgd. Ik ging  Human Resource Management studeren aan de UNA, maar merkte dat ik vakken als communicatie en gesprekstechnieken het leukste vond en het beste kon. Dus na het behalen van mijn diploma, besloot ik om me verder te verdiepen op dit gebied en ben ik Cross Mediale Communicatie in Rotterdam gaan studeren. Een jaar geleden heb ik fotografie weer serieus opgepakt. Een vriendin vroeg of ik foto's wilde maken voor haar verjaardag. Na die ene photoshoot was het gevoel helemaal terug. Ik ben met diezelfde vriendin een bedrijf begonnen dat zich specialiseert in het fotograferen van mensen en modellen met een gekleurde huid. Populaire opdrachten zijn van baby's, verjaardagen of koppels. Ik kan er nu nog niet van leven, dus ik combineer het met ander werk, maar ik hoop dat het in de toekomst wel kan.''

Inspiratie

"Mijn ouders hebben me altijd de ruimte gegeven om mezelf creatief te ontwikkelen. Ze zeiden nooit nee tegen mijn gekke plannen, zolang het maar iets positiefs was. Dat heeft me gevormd tot iemand die leergierig is. Mijn moeder is mijn inspiratie bron. Ze begon op de huishoudschool en ging door tot het HBO. Ze is de ultieme doorzetter. Als vrouw ik het belangrijk om mezelf op zoveel mogelijk terreinen te ontwikkelen en van niemand of niets afhankelijk zijn, tenzij het echt moet of ik er zelf voor kies."

Obstakels

"Mijn ouders kregen van mijn basisschool het advies om me naar een speciale school te sturen. Ik zou moeite hebben om me te concentreren. Ik had inderdaad soms meer tijd nodig om dingen op te nemen. Ik herinner me dat mijn moeder dagenlang met me oefende om een vis te tekenen toen ik op de kleuterschool zat. Maar mijn ouders vonden een speciale school geen optie, dus ze hebben dat advies geweigerd. Toen ik later naar de middelbare school moest, kreeg ik van de leraar een havo-advies, maar waren mijn cijfers op een mavo-niveau. Ik moest dus naar de mavo, maar daar heeft mijn vader een bezwaar tegen ingediend. Het werd geaccepteerd op voorwaarde dat ik mezelf in een jaar tijd kon bewijzen op de havo.  dat werd geaccepteerd .Het was niet makkelijk, maar ik heb het gehaald. Die momenten hebben me gevormd. Mijn ouders hebben voor mij gevochten. Toen ik jonger was voelde dat wel als druk. Ik wilde ze niet teleurstellen en een echt voorbeeldkind zijn. Nu voelt dat niet meer als druk, wil ik ze gewoon trots maken.''

Helpen

"Ik werkte als vrijwilliger bij Fundashon Maneho di Adikshon. Als Peereducator gaf ik voorlichting over drugs- en alcoholgebruik aan leeftijdsgenoten . Ik zie mezelf niet als voorbeeld voor anderen, maar ik wil later wel kunnen zeggen dat mijn leven zin heeft gehad. Nu ik mijn studie heb afgerond, wil ik het uitbouwen van mijn eigen bedrijf combineren met werk als recruiter. Terug naar mijn basis, die ik nog steeds erg leuk vind. Want als recruiter zet je mensen op de plek waar ze hun talenten het beste kunnen gebruiken. Die hulpvaardigheid kreeg ik van huis mee.

Tip

"Ik neem wel eens te veel hooi op mijn vork. Op Curaçao werkte ik bij Papagayo Resort, verzorgde de promotie voor United Distributors en danste ik zes jaar voor Kombinashon Moderno. Ik schreef voor Amigoe Express, deed een kort seizoen mee met het programma Videozoo en met vriendinnen had ik vier jaar een Youtube-kanaal over beauty en fashion. In Nederland ben ik ook gaan dansen en werken naast mijn studie, maar op een gegeven moment voelde ik dat ik rust moest nemen. Ik ben gestopt met mijn werk voor Amigoe Express en met het dansen. Mijn tip is dus dat je prioriteiten moet stellen als je ambitieus bent.