Spotlight

Deze week advocaat Zayènne van Heesen-Laclé.

"De laatste twee jaar van het VWO volgde ik in Leiden. Mijn ouders waren onderwijzers op Aruba en wilden in Nederland verder studeren. Het plan was een jaar in Nederland te blijven. Het eerste jaar was alles nieuw. Toen mijn ouders besloten langer te blijven, was de lol voor mij er gauw af. Het tweede jaar was zwaar. Ik wilde de middelbare school afsluiten met vriendinnen op Aruba, dat ging niet door. Toen mijn ouders naar Aruba teruggingen, viel de impact mee. Ik was begonnen aan mijn studie rechten, ik had Nederlandse studievrienden en vrienden uit Aruba waren in Nederland om te studeren. Ik had me voorgenomen om terug te gaan na de geboorte van mijn kinderen, maar nu is dat moeilijk qua werk. Ik adviseer en procedeer over grote infrastructurele projecten: bruggen, sluizen, tunnels en industriële complexen. Mijn specialisaties zijn aanbestedingsrecht, complexe contracten en complexe bouwgeschillen. Waar ik mij de komende tijd verder in zou willen specialiseren is de circulaire bouw, waarin alle materialen tot het kleinste schroefje in kaart worden gebracht, zodat ze hergebruikt kunnen worden. De Arubaanse markt is niet toegespitst op dit gebied. Ik zou daar als jurist of universitair docent aan de bak kunnen, maar niet als specialist.''

Inspiratie

"Ik ben erg kennis gedreven. Misschien is het soms irritant voor anderen, maar ik neem nooit zomaar iets aan. Ik wil alles uitzoeken. Omdat ik goede cijfers behaalde, werd ik gevraagd te werken aan een wetenschappelijk proefschrift. Daar ben ik zeker trots op. Veel mensen promoveren als kroon op hun carrière, maar ik deed het direct na mijn studietijd. Ik was destijds de jongste gepromoveerde Arubaanse. Hierna zijn meer jonge Arubanen gevolgd. Mijn proefschrift ging over de gevolgen van het Europese liberaliseringsbeleid voor gereguleerde beroepsgroepen in Nederland, zoals het notariaat. Ik ben hierna advocaat geworden. Het eerste deel van mijn advocatenopleiding heb ik gewerkt in het financiële recht. Daarna heb ik mij gespecialiseerd in het Europese aanbestedingsrecht, internationale contractenrecht en bouwrecht .''

Helpen

"Ik had altijd een groot rechtvaardigheidsgevoel. In eerste instantie wilde ik diplomaat worden. De wereld een beetje beter maken en opkomen tegen onrecht. Mijn zus is wel diplomaat geworden en werkt bij de Wereldbank. Het zal een rol spelen dat onze ouders onderwijzers zijn. Als we naar de Dominicaanse Republiek reisden, moesten we van mijn vader ook krottenwijken bezoeken. Dat is de echte wereld, zei hij dan. Mijn ouders organiseerden activiteiten voor kinderen. Gymlessen, kinderkampen en een muziekfestival. Nu ze gepensioneerd zijn, organiseren ze culturele activiteiten. Hun laatste project had betrekking op Arubaanse muzikanten-trio's die populair waren in de jaren zestig en zeventig. In mijn werk heb ik uiteindelijk niets met mensenrechten gedaan. Ik probeer met name voor de eilanden iets te doen door deel te nemen aan verschillende besturen. Ik was bestuurslid van SIAA, de studievereniging voor Antilliaans en Arubaans recht, OCaN, Stichting ABC Advies en nu ben ik dat van het Genootschap Nederland-Aruba.''

Dankbaar

"Ik ben opgegroeid in een warme en liefdevolle familie, dus ik ben hen erg dankbaar. Ik heb ook veel te danken aan Nick Huls, mijn promotor. Ik heb tijdens mij studie- en promotietijd veel met hem gepubliceerd. Mijn studie haalde ik op eigen kracht, maar hij stimuleerde me daarna. We hebben nog steeds een goede band met elkaar. Ik heb ook veel geleerd van mijn tijd bij OCaN, van Glenn Helberg, Roy Pieters en vele anderen. Zij stimuleerden me om als jonge vrouw gewoon mijn mening te uiten. Dat is op de eilanden niet vanzelfsprekend.''

Obstakels

"Studeren ging mij makkelijk af, maar ik heb hard gewerkt. Het komt niet zomaar aanwaaien. Ik ben zelf nooit tegengewerkt, maar ik heb wel gemerkt dat er sprake is van een glazen plafond. Ik werkte lang op de Zuidas in Amsterdam: een mannenbolwerk. Van de notarissen en advocaten die bij de Zuidas aan de slag gaan na hun studie is meer dan 70 procent vrouw, maar op het moment dat er carrière gemaakt kan worden, zakt het percentage naar twintig procent. Dat is niet eens een kwestie van tegenwerken. Het gaat veel subtieler. Na een bepaalde ervaringsjaar worden mannen beter beoordeeld. Zij worden vaker meegenomen naar buitenlandse beurzen, waar ze kennis maken met cliënten, die hen later ook weten te vinden. Mannen worden gefaciliteerd en vrouwen lopen promoties mis. Velen verlaten het beroep, al dan niet na een burnout. Ik kan me er nog boos over maken. Ook ik ben na acht jaar vertrokken. De zakelijke keurslijf van de Zuidas paste niet meer bij mij. Die wereld ging te veel over geld en cijfers.'' 

Tip

"Doe mee! Blijf niet in je eigen hoekje zitten. Ik vind het ook prettig om soms dingen te doen die bekend voor me zijn, maar het is zo belangrijk om deel te nemen aan de samenleving. Word vrijwilliger! Er zijn altijd handjes nodig. Daarvoor hoef je helemaal niet gestudeerd te hebben.''

Deze week Doreen Lynch uit Saba, administratief medewerker bij de sociale dienst in Den Haag.

"Toen ik in november 1998 naar Nederland kwam, was de winter net zo koud als nu. Min zeven, min acht graden. Voor iemand uit Saba was dat een soort cultuurshock. Ik had Nederlands op school geleerd, maar het is anders om het elke dag te spreken. Maar ik ben een doorzetter. Dus ik las veel boeken en ook de ondertiteling van televisieprogramma's. Want als je in Nederland woont, moet je de taal spreken. Het ging snel. Binnen een maand had ik een huis en na een jaar had ik een baan. Inmiddels werk ik achttien jaar bij de sociale dienst in Den Haag als administratief medewerker. Ik ben er ook voor opgeleid. Na de middelbare school volgde ik het Economisch Toeristisch Administratief Onderwijs op St. Maarten. Ik heb altijd aanvullende administratie cursussen gedaan, zodat ik bijna hetzelfde doe als een consulent. We handelen de loonstrookjes af voor mensen die bijverdienen, vakanties, vorderingen, beslagleggingen. You name it. Het is een lange lijst.''

Obstakels

"Ik heb altijd heimwee. Vooral als het koud is in Nederland. Ik hou van Saba. Het is het mooiste eiland dat ik ken en zo rustgevend. Als iemand me nu een groot geldbedrag zou geven of er was een goede baan, dan was ik morgen op Saba. Toch hoef ik niet per se terug. Ik heb het goed in Nederland. Ik werk veertig uur per week en daarnaast doe ik leuke dingen met mijn partner, mijn kinderen en kleinkinderen. Het was wel lastig met het overlijden van mijn ouders, maar als je wandelt met God, dan laat hij je de juiste weg volgen. In 2007 had ik dus het gevoel dat ik naar huis moest. Mijn vader zat in een verzorgingstehuis en ik heb hem elke dag opgezocht. Elke dag maakte ik foto's. In september reisde ik terug naar Nederland en mijn vader overleed in oktober. Met mijn moeder gebeurde hetzelfde. Ze had wat kwaaltjes, maar ze was niet ziek. Ik had het gevoel dat ik naar Saba moest om de verjaardag van mijn moeder te vieren. Ik was er in juli en augustus 2010. In november overleed ze na een operatie. Ik had dus afscheid genomen. Ik was voorbereid. Ik krijg elke keer kippenvel als ik het vertel. Ik mis ze, je geeft het een plek.''

Inspiratie

"God komt op de eerste plaats en dan pas de rest. Ik ga naar de kerk in Amsterdam. Vanwege de reis vanaf Den Haag is dat om de zondag. Ik zong negen jaar in een kerkkoor, ook solo, maar dat laat ik nu over aan jonge mensen. Het is hun kans. Alleen op Facebook zing ik soms nog. Ik schrijf ook graag gedichten in het Engels. Gewoon over dagelijkse dingen die me inspireren of over het geloof. De pastoor zei een keer dat het kleine psalmen leken.''

Dankbaar

''Mijn inzet om te leren heb ik waarschijnlijk vooral van mezelf, maar ik ben veel mensen dankbaar. Uiteraard mijn partner. Hij is een slimme man. Hij geeft me advies en richting. Mijn werkgevers hebben me ook veel kansen gegeven. 'Ik zie dat je meer kan', hoorde ik bij de sociale dienst. Ze adviseerden me om een extra cursus te volgen. Ik was dat al van plan, want je moet je voortdurend bij blijven scholen. Er veranderen voortdurend dingen. Gelukkig ben ik snel van begrip, ik pak dingen snel op.''

Hulp

"Ik help mijn kinderen, familie en vrienden als ze advies nodig hebben. Ik help ook anderen, maar hoe precies is iets tussen mij en God. Je gaat niet zeggen hoe je anderen mensen hebt geholpen.''

Tip

''Als je leergierig bent, kun je heel veel bereiken in Nederland, maar als je dat niet bent, dan wordt het moeilijk. Ik vind het jammer als landgenoten uit het Caribisch gebied dat niet zien. Ze wachten tot hun partner, vrienden of familie iets voor ze gaan doen, terwijl ze zelf het initiatief moeten nemen. Ik zie het bij de sociale dienst. De bijstand is een goed vangnet, maar het is niet voor eeuwig. Het is de bedoeling om uiteindelijk een baan te vinden en te werken. Dat is misschien wel moeilijk, maar sommige mensen hebben meer potentie dan ze denken. Een ander probleem is dat mensen in de schulden raken. Als ze geld hebben, dan geven ze het meteen uit. Ze willen per se die stoel voor 100 euro en niet de goedkopere stoel die ernaast staat. Hun ogen zijn te groot. Niet meer kopen dan wat je hebt.''

Deze week de Curaçaose psycholoog en pedagoog Gladys Brinckman-Reigina.

"Als psycholoog ben ik eigenlijk gevormd door de werkgroep transculturele familietherapie, een kleine werkgroep binnen de sectie Interculturalisatie van het Nederlands Instituut voor Psychologen. Ik voelde al langer dat de mainstream psychologie te westers is. Ik wist dat het anders kon. Zij hebben me geleerd hoe ik dat aan kon pakken. Nu werk ik inmiddels vier jaar als zelfstandig psycholoog en relatie en gezinstherapeut. Ik bezoek mensen of nodig ze bij mij uit. Niet in een kantoor, maar gewoon thuis. Ik krijg wel eens de vraag of dat niet raar of eng is, maar het werkt. Een thuisomgeving kan mensen helpen om zich te ontspannen. Ik hou ook rekening met religie. Binnen de psychologie wordt dat vaak aan de kant geschoven als iets dat achterhaald is. Het kan echter een belangrijk onderdeel zijn in het leven van mensen. Het kan kracht en richting geven. Zelf ben ik christelijk, maar ook als iemand in Allah gelooft, dat moet je daar als psycholoog iets mee. Hetzelfde geldt voor cultuur. Je kunt de westerse psychologie niet zomaar op iedereen en alles plakken.'' 

Obstakels

"Het was niet makkelijk om werk te vinden. Zelfs McDonalds wilde me niet. Ze zeiden dat ik uiteindelijk weer weg zou gaan omdat ik te hoog was opgeleid. Uiteindelijk heb ik kunnen werken als sociotherapeut en tegelijkertijd solliciteerde ik als psycholoog. Ik werd de hemel ingeprezen, maar hoorde altijd dat ik te weinig ervaring had. Het hielp niet dat ik een jaar gratis als psycholoog had gewerkt of ervaring had als sociotherapeut. Veel psychologen denken dat het een soort dagopvang is, maar de sociotherapeuten voeren feitelijk de behandeling uit bij een groep. Doorslaggevend was het toen ik geen roostervrije dag kreeg voor de studie systeemtherapie. Ik was bereid om mijn diensten te wisselen met collega's. Ik betaalde mijn studie bovendien zelf en de instelling zou er alleen profijt van hebben. Maar het kon niet. Kort daarna besloot ik om ontslag te nemen en verder voor mezelf te werken, wat ik al voorzichtig twee jaren eerder was begonnen te doen. Omdat ik wist dat ik meer kon, was het soms frustrerend om als sociotherapeut te werken. Als ik iets signaleerde, mocht ik het niet zelf aanpakken, terwijl ik wel het vertrouwen van kinderen of ouders had. Maar ik heb er zeker geen spijt van. Ik maakte kinderen en gezinnen mee van de ochtend tot de avond. Ik zag hoe kinderen speelden. Ik voelde de wanhoop van sommige ouders. Die ervaring heeft me gemaakt tot de psycholoog die ik nu ben.'' 

Helpen

"Als sociotherapeut begeleidde ik een Curaçaos jongetje, dat uit huis was geplaatst. Hij miste zijn moeder en zijn zus werd ergens anders opgevangen. Hij was compleet ontworteld. Ik hielp hem bij het versterken van zijn zelfbeeld. Toen hij jarig was, wilde ik dat vieren met een grote Antilliaanse taart. De psycholoog begreep dat, maar de instelling vond het te duur en er was bovendien altijd appeltaart bij verjaardagen. Uiteindelijk heb ik zelf die taart gekocht en het geld teruggekregen van zijn moeder. Die jongen was helemaal in zijn hum en zijn moeder vond het geweldig dat ze iets voor haar zoon kon doen. Het deed haar namelijk pijn dat ze niet in staat was om voor haar kinderen te zorgen. Voor zulke kleine dingen is in de psychologie vaak te weinig aandacht.''

Inspiratie

"Mijn ouders zijn gescheiden. Als tiener wilde ik daarom kinderrechter worden om alle vaders terug te pakken. Maar die keuze werd bepaald door boosheid en pijn. Later besefte ik dat een scheiding pijnlijk is voor alle betrokkenen. Het heeft ook te maken het beeld dat we creëren van mannen en vrouwen. Als vrouw moet je zorgen dat je op je eigen benen kan staan, want mannen zijn niet te vertrouwen. Tegelijkertijd krijgen de mannen het beeld dat ze het niet waard zijn en niet deugen. Hoe verwachten we dan dat relaties gaan werken? Ik zie die ervaring als mijn sterke kant. Pijn werkt storend als hij nog heel rauw is, maar als het in je rugzak zit, dan kun je er uit putten en die ervaring gebruiken om anderen te helpen. Mensen hebben geen behoefte aan iemand die het allemaal perfect heeft gedaan. Ze willen iemand die hen begrijpt en met hen mee kan voelen."

Dankbaar

"Ik heb veel steun gehad van mijn moeder, mijn zus Lydia en van mijn oma, die ik als tweede moeder zag. Maar ook van veel andere mensen gedurende de jaren. Zolang je vastberaden bent, haken ze vanzelf aan. Zo is Marina mijn ‘moeder’ wat betreft mijn professionele ontwikkeling. Ik krijg ook steun uit de bijbeltekst: 'I know the plans I have for you.' Ik heb vaak genoeg in een dip gezeten of getwijfeld. Maar dan ga ik de strijd aan met mijn eigen gedachten en bijt me vast in mijn plannen. Mijn man Michel, nicht Dayenne en broer Ruwayne zijn nu mijn grootste coaches en cheerleaders. ''

Tip

"Alles begint bij het waarderen van jezelf, het besef dat je er toe doet. Dan maak je je plan en daar bijt je je in vast. Je zet het volume zachter van mensen die zeggen dat je het niet kan en juist harder van mensen die je steunen. Het is echt een battle of the mind.''

Volg Gladys: Facebook Unibonz Inspirations, Instagram Gladys4Unibonz en YouTube Gladys Brinckman-Reigina

Deze week Nella Martinus, een reisconsulente met heimwee naar Bonaire.

 "Ik kan niet wachten. In april ga ik op vakantie naar Bonaire en volgend jaar ga ik er wonen. Ik ben op mijn tiende naar Nederland gekomen, want mijn moeder vond dat we hier meer kansen hadden. Omdat ik terug wilde en toerisme de belangrijkste bron van inkomsten is op Bonaire, heb ik de opleiding MBO-toerisme gedaan. Ik heb gewerkt bij een luchtvaartmaatschappij, touroperators en vakantiereisbureaus. Nu werk ik voor een reisbureau voor zakelijke reizen. Onze balie zit in de vertrekhal van Schiphol. Toerisme is echt mijn ding. Het blijft een leuke uitdaging om de beste reis voor de klant te zoeken met alles erop en eraan. Maar ik heb het zo lang in Nederland gedaan, dat ik het nu op Bonaire wil proberen. Wat als het daar net zo leuk of leuker is dan in Nederland? Ik heb veel kennis en ervaring opgedaan, dus daar kan ik nu iets mee doen voor mijn eigen mensen en eiland. Bovendien mis ik mijn oma, die sinds tien jaar weer op Bonaire woont. Ik zit voor mijn gevoel deels hier en deels daar.'' 

Inspiratie

"Mijn opa is jong overleden. Mijn oma heeft in haar eentje vier kinderen opgevoed en daarna ook haar kleinkinderen, want mijn moeder en tante werkten allemaal. Ze had op Bonaire bovendien een aantal pleegkinderen. In Nederland organiseerde ze altijd etentjes waar familie uit alle hoeken van Nederland bij was. Ik ben erg aan haar gehecht. Ze heeft me ook leren koken toen ik voor mijn studie in Utrecht ging wonen. Als ik ging koken, rende ik naar een telefooncel en belde mijn oma. Ze legde de eerste vijf stappen uit en als ik die had gedaan, belde ik terug voor de volgende stappen. Ik kan nog steeds niet zo goed koken als mijn oma, maar hou van het bakken van taarten. Vooral het decoreren. Ik ben weken van tevoren bezig met een bestelling. Ik kan er mijn creativiteit in kwijt.'' 

Obstakels

"Mijn neefje, nichtje en ik waren de enige niet-blanke kinderen op school. Er waren pesterijtjes op de basisschool. Op de middelbare school waren er kinderen die opmerkingen maken. Ik probeerde om me daar niets van aan te trekken en me te focussen op goede cijfers, die ook weer aanleiding waren om me te pesten. Ik deed keihard mijn best, zodat ik als een van de beste leerlingen slaagde. Zelfs in het eerste jaar van het MBO toerisme waren er klasgenoten die stomme opmerkingen maakten, maar ik liet me niet afleiden. Het tweede jaar verhuisden we naar een ander gebouw, waar ook leerlingen van de MEAO aanwezig waren. Opeens had 75 procent een andere cultuur en was maar 25 procent blank. Ik werd niet meer bekeken, maar keek zelf mijn ogen uit. Pesten kwam niet meer voor toen ik later de HBO-opleiding business en languages volgde.''

Dankbaar

"Mijn moeder, oma en tante hebben me altijd gesteund. Als ik huilend thuis kwam, zeiden ze dat die pestende kinderen niet beter wisten, omdat ze het van huis hadden meekregen. Ik had bovendien goede vrienden die me daar doorheen hebben gesleept. Mijn moeder en oma gaven ook altijd advies over op jezelf wonen. Ze vroegen naar mijn cijfers. Ze zeiden dat ik me moest richten op mijn studie en niet op feesten. Maar ik was altijd al heel braaf. School ging altijd voor.'' 

Hulp

"Als je iemand kan helpen, dan doe je dat. Een luisterend oor voor mijn zusje of vriendinnen. Op Bonaire wil ik iets opzetten voor kinderen. Ik weet nog niet wat, maar ik lees graag en vorig jaar heb ik als vrijwilliger een paar keer voorgelezen aan kinderen op Bonaire. Ik hielp ook bij een ander project, waarin oude foto's worden gearchiveerd. Om erachter te komen wat er op de foto's staat, worden ouderen in een dagopvang gevraagd of ze situaties op foto's herkennen. Wat voor gevoel hebben ze erbij? Dat heb ik twee of drie keer gedaan en het was echt leuk. Die ouderen vonden het geweldig om te vertellen over vroeger.'' 

Tip

"Het is belangrijk om je eigen cultuur levend te houden, ook als je in Nederland woont. Tegelijkertijd vind ik het belangrijk om verder te kijken. Ik ben bevriend met mensen uit alle werelddelen, die me veel geleerd hebben. Mensen uit alle culturen hebben veel overeenkomsten, maar het heeft me ook geleerd dat het anders kan dan in Nederland of het Caribisch gebied. Een ander advies is om je eigen pad te kiezen. Geen studie kiezen, omdat vrienden dat doen, maar je passie volgen. Niemand in mijn familie studeerde toerisme, maar ik deed het omdat ik terug wilde naar Bonaire.''